Na een overlijden

De eerste weken: attest, bank, erfkeuze

Voor wie: wie de eerste dagen achter de rug heeft en de papieren en de keuze over de erfenis moet regelen. Nog in de eerste dagen? Lees wat nu moet →

Kort antwoord

Vraag het aan. Zonder dat document blijven de rekeningen geblokkeerd. Zolang de beschermde periode loopt, 3 maanden plus 40 dagen vanaf het overlijden, kan niemand je tot een keuze dwingen.

Wat er gebeurt, in deze volgorde

  1. Vraag een attest of akte van erfopvolging aan. Is er geen testament of , geen huwelijkscontract en geen erfgenaam die minderjarig is of onder bewind staat, dan krijg je het gratis bij de FOD Financiën via MyMinfin, binnen zo'n vier weken. Anders maakt de notaris het op. Zonder dat document blijven de rekeningen geblokkeerd, op een voorschot voor de echtgenoot of partner en de begrafeniskosten na. Het voorschot is hoogstens de helft van het saldo, met een maximum van € 5.000. Het attest zegt wie erfgenaam is. Wie geld van de rekeningen overschrijft of het onder de erfgenamen verdeelt, aanvaardt daarmee de erfenis, met de schulden erbij. Twijfel je over schulden, beslis dan eerst en verdeel daarna.

  2. Maak je erfkeuze: aanvaarden, verwerpen of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Daar staat geen vaste termijn op, wel een beschermde periode. Verwerpen of aanvaarden onder voorrecht doe je met een verklaring bij een notaris.

Moet ik de erfenis meteen aanvaarden of verwerpen?

Nee. Er is geen vaste wettelijke termijn om te beslissen.

De wet geeft je wel een beschermde periode: 3 maanden voor de boedelbeschrijving plus 40 dagen bedenktijd, te rekenen vanaf het overlijden. Zolang die loopt, kan niemand je tot een keuze dwingen. Daarna kan een schuldeiser van de nalatenschap via de familierechtbank wel een keuze afdwingen. Beslis je dan nog niet, dan kan de rechtbank oordelen dat je de erfenis volledig aanvaardt, met de schulden erbij.

Je hebt drie keuzes: aanvaarden, verwerpen of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Bij die derde beperk je je aansprakelijkheid tot het bedrag van de nalatenschap. Wie twijfelt over schulden, bespreekt die keuze met de notaris voor hij iets tekent of geld van de rekening haalt.

Aanvaarden betekent ook de schulden aanvaarden: openstaande leningen, belastingschulden of garanties die de overledene tekende. Wie verwerpt, wordt behandeld alsof hij nooit erfgenaam was: hij krijgt niets uit de nalatenschap, ook geen persoonlijke spullen. Heeft hij kinderen, dan komen zij in zijn plaats. Zij kiezen dan zelf of ze aanvaarden. Voor een minderjarig kind beslist de vrederechter mee. Zijn er geen kinderen, dan gaat zijn deel naar de andere erfgenamen.

Weigeren doe je met een akte bij de notaris. Is de erfenis na aftrek van de schulden klein, dan is die akte gratis. De notaris weet de grens.

Wanneer je kiest, bespreek je met de notaris.

Art. 4.13, 4.34 e.v. en 4.45 Burgerlijk Wetboek. Raadpleeg een notaris voor jouw situatie.

Wanneer dit anders is

Veelgestelde vragen

Onder elke vraag staat het antwoord in één zin. Open de vraag voor de rest.

Mijn andere ouder leeft nog. Wat verandert dat?Veel. Waren je ouders gehuwd, dan blijft je andere ouder in het huis wonen en gebruikt die het spaargeld.

Waren je ouders gehuwd, dan krijgt de langstlevende het van de hele nalatenschap en krijgen de kinderen de : je ouder blijft in het huis wonen en gebruikt het spaargeld, jullie zijn eigenaar, maar zonder het gebruik. Waren ze wettelijk samenwonend, dan krijgt de langstlevende alleen het vruchtgebruik van de en de huisraad. De rest gaat in volle eigendom naar de kinderen. Woonden ze feitelijk samen, dan erft de langstlevende zonder testament niets.

Een testament of een huwelijkscontract kan dit anders regelen. Daarom kijkt de notaris eerst na wat er is. Wat vruchtgebruik en blote eigendom betekenen →

Art. 4.17 en 4.23 Burgerlijk Wetboek. Bron: notaris.be, wikifin.be

Wat je nu kunt doen

Begin het gesprek → De eerste maanden: de aangifte en daarna → Geblokkeerde rekeningen: wat mag wel? →