Nu, later of als er niets geregeld is
Kies een moment. De zorgvolmacht is federaal geregeld en werkt in de drie gewesten hetzelfde. Ze gaat over wie voor jou beslist, niet over wie van jou erft.
Nu, zolang je zelf beslist
Je stelt ze op zolang je wilsbekwaam bent. Daarna is de keuze niet meer aan jou.
Wat je nu regelt
- Je kiest zelf hoe ver de volmacht gaat en wie wat mag: je geldzaken, je welzijn of allebei.
- Je kiest iemand die je vertrouwt, die je situatie kent en die het aankan. Praat er eerst mee. Je kan een opvolger voorzien.
- Bij de notaris of zelf op papier. Dan laat je ze registreren via de griffie van het vredegerecht. Zonder registratie werkt de volmacht niet meer zodra jij wilsonbekwaam wordt.
Wat ze kost
Lees verder
Later, als je het zelf niet meer kan
Ze blijft werken als je dat later niet meer bent, op voorwaarde dat ze geregistreerd is.
Wat de volmachthebber dan doet
- Je geldzaken: rekeningen, facturen, beleggingen, je woning, je belastingaangifte.
- Je welzijn: medische beslissingen, waar je woont, de dagelijkse zorg.
- Een gewone volmacht op de bank vervalt dan in principe. Een geregistreerde zorgvolmacht blijft juist werken.
Lees verder
Als er niets geregeld is
Over je geld beslist dan de vrederechter. Die stelt een bewindvoerder aan. Dan kies jij niet meer wie. Over je zorg beslist je partner, daarna je kinderen.
Wat er dan gebeurt
- Over je geld beslist zonder zorgvolmacht niemand vanzelf, ook je partner of je kinderen niet: dat gaat via de rechter. Over je zorg beslist dan je partner, na hem je kinderen, in de volgorde van de wet.
- Je kan nu al zeggen wie de vrederechter bij voorkeur aanstelt. Dat heet een verklaring van voorkeur. Ze kan in dezelfde akte als je zorgvolmacht.
- Ook met een zorgvolmacht kan de vrederechter ingrijpen, als blijkt dat de volmacht je belangen niet beschermt.
Lees verder
Alleen of met een partner
Alleenstaand
Over je geld mag niemand vanzelf voor jou beslissen. Over je zorg beslist dan een meerderjarig kind, een ouder of een broer of zus, in die volgorde. Wat als er niets geregeld is? →
Gehuwd of samenwonend
Kan een van jullie het zelf niet meer, dan beslist zonder zorgvolmacht de vrederechter wie het geld beheert. Over de zorg beslist de partner. Een zorgvolmacht voor elkaar kan in één akte. Wie kies je? →
Veelgestelde vragen
Onder elke vraag staat het antwoord in één zin. Open de vraag voor de rest.
Wat regelt een zorgvolmacht precies?Je geeft iemand de volmacht om voor jou op te treden. Jij bepaalt vanaf wanneer: meteen of pas wanneer je het zelf niet meer kan.
Er zijn twee luiken: je geldzaken en je persoon.
| Geldzaken | rekeningen beheren, facturen betalen, beleggingen opvolgen, je woning verkopen of verhuren, belastingaangiften indienen |
| Je persoon | medische beslissingen, waar je woont (thuis of in een woonzorgcentrum), de dagelijkse zorg, het contact met zorgverleners |
Je legt beide luiken in één document vast of alleen het financiële. Je bepaalt zelf hoe ver de volmacht gaat en wat de volmachthebber wel en niet mag doen.
Een testament werkt na je overlijden. Een zorgvolmacht werkt tijdens je leven. In de tekst staat vanaf wanneer: meteen of pas wanneer je zelf niet meer kan beslissen.
Art. 489 en 490 oud Burgerlijk Wetboek. Sinds 1 maart 2019 kan de volmacht ook over je persoon gaan.
Wie kies je als volmachthebber?Iemand die je vertrouwt, die je situatie kent en die het aankan.
Meestal is dat een partner, een kind of een naast familielid. Het kan ook een vriend zijn. Uiterlijk vanaf 1 september 2027 stelt de wet een voorwaarde: je volmachthebber is je partner, een naast familielid, iemand met wie je een nauwe band hebt of iemand die dagelijks voor je zorgt. Anders moet het een professional uit een nationaal register zijn. Dat geldt ook voor een zorgvolmacht die al bestaat. Vraag de notaris wat dat voor jouw keuze betekent.
- Is die persoon beschikbaar en praktisch in staat om het te doen?
- Kan hij of zij moeilijke beslissingen nemen, ook als de familie het niet eens is?
- Ken je zijn of haar eigen situatie goed genoeg: gezondheid, leeftijd, eigen geldzaken?
Je kan meerdere volmachthebbers aanduiden of een opvolger voorzien voor als de eerste het niet meer kan. Praat er eerst mee.
Art. 490/1 oud Burgerlijk Wetboek.
Hoe stel je een zorgvolmacht op en wat kost ze?Bij de notaris voor € 222 ereloon in 2026 of zelf op papier.
De notaris stelt de akte op en laat ze registreren in het Centraal Register van Lastgevingen. Die registratie is de voorwaarde: zonder registratie werkt de volmacht niet meer zodra jij wilsonbekwaam wordt.
Een zorgvolmacht zonder notaris kan ook. Je laat ze dan zelf registreren via de griffie van het vredegerecht, met een voor eensluidend verklaard afschrift. Een notariële akte biedt meer waarborgen. Ze is verplicht als de volmacht later een schenking of de verkoop van vastgoed moet dragen.
Het vaste ereloon van de notaris is € 222 voor één persoon en € 336 voor twee personen in één akte, tarief 2026. Daar komen nog kosten bij, de inschrijving in het register en 21% btw. Het tarief wordt elk jaar op 1 januari aangepast. Een eerste gesprek is bij veel kantoren gratis. Is er een grondige studie van je dossier nodig, maak dan vooraf afspraken over de vergoeding.
De registratie gebeurt binnen vijftien dagen na het verzoek.
Art. 490 oud Burgerlijk Wetboek; tarief van de honoraria der notarissen, nr. 57, stand 2026. Bron: notaris.be, Fednot.
Wat is het verschil met een volmacht op de bank?Een volmacht op je bankrekening vraag je aan bij de bank zelf.
Iemand mag dan in jouw plaats verrichtingen doen op die rekening, bij die ene bank. Ze is handig voor het dagelijkse beheer, zolang jij zelf nog beslist.
Zodra je wilsonbekwaam wordt, vervalt een gewone volmacht in principe. Een geregistreerde zorgvolmacht blijft dan juist werken. Dat is het verschil: de bankvolmacht is voor vandaag, de zorgvolmacht is de bescherming voor later.
De twee vullen elkaar aan. Een zorgvolmacht gaat bovendien verder dan bankzaken: je woning, je belastingen, je welzijn.
Art. 490/1 oud Burgerlijk Wetboek. Bron: Fednot, brochure De zorgvolmacht.
Wat als er niets geregeld is?Over je geld beslist de vrederechter. Over je zorg je naaste familie.
Kan iemand zijn zaken niet meer zelf beheren en is er geen zorgvolmacht, dan kan de vrederechter een bewindvoerder aanstellen. Die beheert dan het vermogen, de persoon of allebei.
Over je zorg beslist zonder zorgvolmacht je partner. Daarna een meerderjarig kind, een ouder of een broer of zus.
De vrederechter bepaalt ook welke handelingen de beschermde persoon niet meer zelf mag stellen. De familie kiest dan niet meer wie het doet. De persoon zelf ook niet.
Je kan nu al zeggen wie de vrederechter dan bij voorkeur aanstelt. Dat heet een verklaring van voorkeur. Ze kan in dezelfde akte als je zorgvolmacht. De rechter houdt er in principe rekening mee en moet uitleggen waarom als hij afwijkt.
Ook met een zorgvolmacht kan de vrederechter ingrijpen, als blijkt dat de volmacht je belangen niet beschermt.
Art. 492/1 en 496 oud Burgerlijk Wetboek.